Ni JC Punongbayan

article 2019-001

Bumungad sa atin ngayong New Year ang bagong buwis sa mga produktong petrolyo dahil sa TRAIN Law ni Pangulong Duterte (Tax Reform for Acceleration and Inclusion).

Ang buwis ng unleaded gasoline, halimbawa, ay tataas mula P7 hanggang P9 kada litro. Samantalang P2.5 hanggang P5 kada litro naman ang itataas ng buwis para sa diesel.

Pero para saan nga ba ang tax increase na ito? At ano ang silbi nito?

Layunin ng TRAIN

Matatandaan na binawasan ng TRAIN Law ang porsiyento ng ating kita (income) na mapupunta sa gobyerno bilang buwis.

Pero mahirap ito para sa gobyerno sapagkat mawawalan sila ng kita para pondohan ang kanilang iba’t ibang proyekto. Halimbawa, tinatayang P8 trilyon ang gagastusin para sa Build, Build, Build.

Kaya naman sinadyang isali sa TRAIN ang dagdag buwis sa piling mga produkto tulad ng petrolyo, sasakyan, sigarilyo, at sugar-sweetened beverages tulad ng Coke at Pepsi.

Bukod sa perang kikitain dito, importante raw ang buwis sa petrolyo dahil makakatulong daw ito upang ibsan o bawasan ang matinding trapiko: pag mataas ang presyo ng petrolyo dahil sa buwis, marami daw ang hindi gaganahang magmaneho na makakatulong makapagpaluwag ng ating mga kalsada at makabawas ng carbon emissions. Makabubuti ito sa kalikasan at sa kalusugan ng mga tao.

Pero nakamit na ba natin ang mga layuning ito ng TRAIN?

Mga problema ng TRAIN

Una, kulang ang kinitang pera ng TRAIN. Sa isang bagong pagaaral ng PIDS (Philippine Institute for Development Studies), tinatayang mababawasan pa ang kita ng gobyerno ng P66 bilyon noong 2018 dahil sa TRAIN, at P33 bilyon ngayong 2019. Imbis na kumita ng pera, mawawalan pa ang gobyerno.

Kulang din ng 26% ang kinita ng gobyerno mula sa bagong buwis sa petrolyo mula Enero hanggang Agosto noong 2018.

Pangalawa, nakadagdag pa ang TRAIN sa bilang ng mahihirap dahil sa epekto nito sa inflation, o ang pagtaas ng presyo ng mga bilihin. Ito ang natagpuan ng isa pang hiwalay na pagaaral ng PIDS kamakailan.

Matatandaan na sinubukang pigilan ng ilang kongresista ang 2nd round ng petroleum tax increase ng TRAIN, dahil nga sa masamang epekto nito sa mahihirap.

Pero ayon sa mga adviser ni Pangulong Duterte ok lang daw ito dahil bumaba na rin kamakailan ang presyo ng langis sa pandaigdigang merkado.

Ngunit sa huling datos nananatili sa 5.1% ang inflation noon Disyembre. Bagamat bumaba na ang inflation, tumataas pa rin ang presyo ng mga bilihin, at mas akma sigurong magpataw ng bagong mga buwis kapag bumalik na tayo sa loob ng target na 2% hanggang 4%.

Pangatlo, maaring maliit lang ang epekto ng buwis ng TRAIN sa trapiko at kalikasan.

Sa katunayan, ayon rin sa isang pag-aaral na pinublish ng PIDS, maaaring tumaas pa ang carbon emissions dahil sa TRAIN nang 1.3% hanggang 1.5%.

Ito’y dahil di naman sensitibo sa presyo ang konsumo ng mga tao sa langis. Kailangan pa rin nilang magmaneho o magcommute kahit na tumaas pa ang presyo ng langis.

Maaari din na tumaas ang produksyon sa ilang sektor bunga ng dagdag na takehome pay ng mga tao dahil sa TRAIN. Ang dagdag produksyon na ito ay maaaring magpadami sa enerhiyang gamit (at carbon emissions) sa mga naturang sektor.

Samakatuwid, maaaring mapalala pa ng TRAIN ang carbon emissions dahil mas malaki ang nadagdag dito (mula pagtaas ng produksyon) kaysa sa nabawas (dahil sa mas mababang konsumo ng langis).

Sequel ng TRAIN

Samakatuwid, base sa mga bagong datos at pagaaral, mukhang di nagtugma ang layunin ng TRAIN sa mga epekto nito.Bago tayo umusad sa sequel ng TRAIN (na ang tawag ay TRABAHO Bill), mabuti sigurong aralin muna ng gobyerno ang naging epekto nito. (BASAHIN: May trabaho nga ba sa TRABAHO Bill?)

Written by JC Punongbayan

Economics PhD candidate at the University of the Philippines. Rappler columnist. Co-founder of UsapangEcon.com.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s