Bakit ba tayo nag-iimport ng bigas?

Ni Noel B. Del Castillo | Guest contributor

Rice Crisis

Bukod sa mabilis na pagtaas ng inflation rate, laman din ng mga balita ngayon ang tuluy-tuloy na pagtaas ng presyo ng bigas at ang kakulangan ng suplay nito sa maraming lugar.

At dahil ang bigas ay isa sa mga pangunahing pangangailangan ng pamilyang Pilipino, hindi maiiwasan na ito ay maging malaking isyung pulitikal na kailangang tugunan agad ng pamahalaan.

Pero bakit ba may kakulangan sa suplay ng bigas? Para sa isang naturingang “agricultural country,” di ba nakakapagtataka na hindi natin kayang makapag-produce ng sapat na bigas para sa mga Pilipino?

Lagay ng agrikultura sa Pilipinas

Isa sa mga dahilan kung bakit hindi kayang punan ang demand para sa bigas ng buong bansa ay dahil sa mahinang performance ng agriculture sector.

Kahit na maraming lugar pa din sa Pilipinas ang maituturing na agrikultural, kadalasang mas mababa ang paglaki ng sektor na ito kumpara sa sektor ng manufacturing at services.

Sa katunayan, makikita sa Figure 1 na paliit nang paliit ang kontribusyon ng agrikultura sa paglago ng ekonomiya. Noong 2nd quarter ng 2018, halos wala nga itong naiambag.

gdpcomponents2_ue
Figure 1.

Ilan sa mga dahilan ng matamlay na  agriculture sector ay ang patuloy na problema sa reporma sa lupa (land reform) at mahinang investment sa irigasyon at mga farm-to-market roads.

Bukod dito, mas mura ang irigasyon sa ibang karatig bansa, tulad ng Thailand at Vietnam, dahil may river delta sila na pinanggagalingan ng natural irrigation. Hindi nila kailangan gumastos ng malaking pera para magkaroon ng maayos na irigasyon.

Ipinapakita sa Figure 2 na ang presyo ng wholesale na bigas sa Pilipinas ay lagpas na sa P35 kada kilo. Higit na mas mataas ito kumpara sa Thailand at Vietnam, na may presyong mas mababa pa sa P18 kada kilo.

Mapapansin rin natin na habang ang presyo ng bigas sa Pilipinas ay patuloy na tumataas, nananatiling stable naman ang presyo ng bigas sa Thailand at Vietnam.

noel_asean
Figure 2.

Supply at demand

Dahil hindi sapat ang napo-produce na palay sa bansa, isa sa mga polisiyang puwedeng gamitin ng pamahalaan ay ang pag-iimport ng murang bigas mula sa Thailand at Vietnam upang punan (o ma-satisfy) ang demand dito sa Pilipinas.

Sa ganitong paraan, ang pag-iimport ng bigas ay nagpapadami ng suplay na posibleng maging solusyon upang maibsan ang labis na pagsipa ng presyo nito.

Sa basic Economics, kapag mas mataas ang demand ng isang bagay kesa sa suplay nito, tumataas ang presyo dahil ang mga consumers ay nag-uunahan para mabili ang kakaunting suplay na nasa merkado. May mga consumer rin naman na gustong magbayad ng mahal para sa produktong iyon, dahil nga sa kakulangan nito. Ang ending, gagalaw talaga pataas ang presyo ng produktong ito.

Ngunit kung mas marami ang suplay ng isang produkto kesa sa demand nito, ang mga supplier ay mapipilitang ibaba ang kanilang presyo para mabili ang kanilang paninda.

Sa pamamagitan ng pag-aangkat ng bigas, dadami ang suplay nito at mapipigil ang mabilis na pagtaas ng presyo ng bigas upang hindi masyadong mahirapan ang mga mamimili.

Kapag ang demand ng isang bagay ay katumbas ng suplay nito sa merkado, ang presyo nito ay hindi na gagalaw. Ang presyong ito ay tinatawag ring equilibrium price.

Epekto sa consumers at producers

Ang pag-iimport ng bigas ay makakatulong upang masigurong may sapat na suplay ng bigas sa bansa upang maiwasan ang pagsipa ng presyo nito.

Kung ang presyo ng bigas ay stable at mababa, mabuti ito para sa mga consumer. Pero ang pag-iimport ay maaari ring magbigay ng problema sa ating mga magsasaka. Kapag mababa ang presyo ng bigas, mababa rin ang kita na nakukuha nila. Kaya marami sa kanila ay tutol sa rice importation.

Ngunit ayon sa isang pag-aaral ng World Bank, malaking bahagi ng kita sa bigas ay hindi napupunta sa mga magsasaka, kung hindi sa mga traders at retailers—sila yung nagdadala ng mga produkto ng mga magsasaka sa palengke (Figure 3).

noel_riceprices
Figure 3.

Napipilitan ang mga magsasaka na ibenta ang kanilang produkto sa mga traders sa mas mababang presyo, na makikita sa laki ng diperensya ng farmgate (magsasaka) at retail (Figure 3).

Ito ay dahil sa mga problemang kinakaharap ng mga magsasaka kagaya na lamang ng kakulangan sa maayos na imprastraktura (e.g., farm-to-market roads), hindi maayos na sistema sa presyuhan, at kawalan ng makinarya para sa paggiling ng palay.

Kung tutuusin, mas maraming maliliit na magsasaka ang net food buyers—ibig sabihin, mas marami pa ang binibili nilang pagkain kesa sa napro-produce nila. Dahil dito, kasama sila sa mga nahihirapan kapag tumataas ang presyo ng bigas.

Food security o food self-sufficiency?

Marami sa nagdaang mga administrasyon ang sumubok magpatupad ng iba’t-ibang polisiyang magsusulong ng rice self-sufficiency. Tinignan nila kung posible ba na huwag mag-import at mag-rely na lamang tayo sa bigas na gawa dito sa Pilipinas.

Sa kasamaang palad, hindi naging matagumpay ang mga polisiyang ito. Hanggat hindi nareresolba ang mga pangunahing problema sa sektor ng agrikultura, hindi natin maiiwasan ang pag-iimport ng bigas.

Sa ngayon, imbis na food self-sufficiency, marahil ay mas kailangan nating masigurong may food security sa Pilipinas: matiyak na may sapat na suplay ng pagkain upang maiwasan ang anumang krisis sa pagkain.


Ang guest contributor ay guro sa Miriam College at lecturer sa UP School of Economics. Ang mga opinyon niya ay pawang sa kanya lamang at hindi sumasalamin sa opisyal na posisyon ng mga institusyon na kanyang kinabibilangan.